Χαρτί, μελάνι και άλλα ξεπερασμένα πράγματα

Γιατί τα apps δεν θα καταλάβουν ποτέ τη μουντζούρα μιας αληθινής ζωής.

Εννοείται πως έχω κατεβάσει αμέτρητα apps για να οργανώνω τη μέρα μου, να οργανώνω τις δουλειές του σπιτιού, τα ψώνια, τις σκέψεις μου ΚΑΙ το πρόγραμμα ύπνου μου. Δε θα μπω καν στο κεφάλαιο των εφαρμογών δίαιτας και fitness... Ίσως σε άλλο ποστ. 

Τα περισσότερα apps τα χρησιμοποιώ για μερικές μέρες, το πολύ εβδομάδα. Άλλα τα ανοίγω μια φορά και μετά τα διαγράφω με τις ίδιες τύψεις που θα πετούσα φυλλάδιο "φοιτητικά έπιπλα σε τιμές ΣΟΚ". Είναι κι αυτά τα «free» που σου επιτρέπουν να προσθέσεις ένα task, αλλά για δεύτερο θες ετήσια συνδρομή, password, και μάλλον και ψυχιατρική υποστήριξη.

Κάποιες εφαρμογές, ναι, με έχουν όντως ξεβαλτώσει σε περιόδους που το μυαλό έμοιαζε με μπερδεμένο καλώδιο ακουστικών. Αλλά, ας είμαστε ειλικρινείς: σαν το χαρτί... δεν έχει.

Κάποτε, το πρόγραμμά μου μύριζε χαρτί και μελάνι. Ή μάλλον, blanco. Τα τετράδια-ημερολόγια κουβαλούσαν μέσα τους βαρύτητα. Ήταν προέκταση του εγκεφάλου μας: μια σελίδα που γέμιζε με λίστες, doodles στο περιθώριο, και εκείνη τη μικρή αίσθηση πως ό,τι γράφεται στο χαρτί αποκτάει σχεδόν ιστορική σημασία.

Σήμερα, τα apps υπόσχονται τα πάντα: reminders, widgets, και emojis αντί για margin notes. Στην πράξη, το τηλέφωνο μας πετάει alert κάθε δέκα λεπτά, αλλά η αίσθηση είναι ίδια όπως τότε που η μάνα μου φώναζε: «μάζεψε τα ρούχα σου από το πάτωμα». Ούτε νοιάζεσαι, ούτε θυμάσαι. Και σίγουρα δεν τα μαζεύεις.

Ο δεσμός με το χαρτί

Ένα ημερολόγιο κουβαλάει τις ατέλειες του κατόχου του: μουντζούρες, σβησίματα, σταγόνες καφέ, γωνίες διπλωμένες σαν μυστικά. Δεν είναι απλό εργαλείο, είναι αντικείμενο που παίρνει χαρακτήρα. Είναι καθρέφτης διάθεσης. Το τηλέφωνο σου το πολύ-πολύ να αποκτήσει ραγισμένη οθόνη και προσωποποιημένα alerts. Το ημερολόγιο του 2010 κουβαλάει ιστορία.

Κάποτε έπιανα την ατζέντα και ήξερα πως εκεί μέσα θα μπουν όλα. Οι λίστες, τα "μην ξεχάσεις", τα "να θυμηθείς", και τα "δεν θέλω να το θυμάμαι, αλλά ας το γράψω". Κι ύστερα, χρόνια μετά, τα ξαναβρίσκεις και βλέπεις όχι μόνο τις υποχρεώσεις σου, αλλά ένα παράθυρο στη ζωή σου.
Ένα απόγευμα που είχες μαγειρέψει φακές, ένα ραντεβού που ακυρώθηκε, ένα όνομα που κάποτε κάτι σήμαινε.

Η ψευδαίσθηση της παραγωγικότητας

Τα apps μας πουλάνε οργάνωση, αλλά τελικά οργανώνουν μόνο το άγχος μας. Είναι το placebo της αυτοβελτίωσης. Κάθε task ολοκληρώνεται με ένα digital tick που εξαφανίζεται σε δευτερόλεπτα. 

Τώρα έχεις έτοιμα “life dashboards”, “goal trackers” και “self-care planners” λες και η ζωή είναι κουτάκια Excel με καλύτερα χρώματα. Μου πήρε τρεις ώρες να φτιάξω το template για να οργανώσω τη μέρα μου, και μετά χρειαζόμουν άλλες τρεις για να συνέλθω από την οργάνωση. Στο τέλος, είχα οργανώσει μόνο το χάος μου σε κατηγορίες, με τίτλους, και εικονίδια.

Το χαρτί γερνάει μαζί σου. Κι αυτό είναι που το κάνει αληθινό. Η διαγραφή μιας δουλειάς είναι σχεδόν τελετουργική. Εκείνη η γραμμή που τραβάς πάνω από τη λίστα έχει βάρος. Είναι θρίαμβος. Και το μάτι ξέρει: «το έκανες». Κάθε σελίδα είναι μια υπενθύμιση ότι κάτι έζησες, κάτι προσπάθησες να θυμηθείς, κάτι ήθελες να αλλάξεις.

Εγώ μια φορά θα συνεχίσω να γεμίζω χαρτιά με σκέψεις, σημειώσεις, ξεχασμένα “to-do” και αφηρημένες ζωγραφιές. Όχι γιατί δουλεύει καλύτερα, αλλά γιατί τουλάχιστον, όταν ξεχνιέμαι, ξέρω πως το έκανα μόνη μου. Για να θυμάμαι ποια είμαι όταν δεν τα προλαβαίνω όλα. 😉