Πριν τα Κάλαντα Υπήρχε το Δάσος. Η Αληθινή Ιστορία του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου

 

Το Χριστουγεννιάτικο Δέντρο Δεν Γεννήθηκε Χριστιανικό

(Απλώς Βαφτίστηκε για να Επιβιώσει)

Το χριστουγεννιάτικο έλατο δεν κατέβηκε ποτέ από τον ουρανό ανάμεσα σε χερουβείμ και ψαλμωδίες.
Βγήκε από το δάσος. Με χώμα στις ρίζες και ρετσίνι στα κλαδιά.

Πολύ πριν το Χριστό, πριν τα κάλαντα, πριν τις γυάλινες μπάλες που κατασκευάζονται μαζικά σε εργοστάσια που δεν ξέρουν τι σημαίνει χειμώνας, τα αειθαλή δέντρα είχαν ήδη ρόλο. Όχι διακοσμητικό. Υπαρξιακό.

Ο χειμώνας στην αρχαία Ευρώπη δεν ήταν ρομαντικός. Ήταν απειλή. Το φως λιγόστευε. Οι σοδειές χάνονταν. Οι άνθρωποι κοιτούσαν τον ουρανό, όπως κοιτάει ο τζογαδόρος ένα "κακό χέρι".

Τα αειθαλή δέντρα μετρούσαν επειδή δεν πέθαιναν.
Πεύκο, έλατο, κυπαρίσσι. Πράσινα, όταν όλα τα άλλα υποχωρούσαν στο καφέ. Μια σιωπηλή άρνηση να παραδοθούν. 

Οι αρχαίοι λαοί δεν τα στόλιζαν για ομορφιά. Τα έφερναν μέσα στα σπίτια τους για φυλαχτά. Απόδειξη ότι η ζωή δεν είχε φύγει εντελώς. Οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν πράσινα κλαδιά στα Σατουρνάλια. Οι Κέλτες συνέδεαν τα αειθαλή με τη συνέχεια και την προστασία. Στο απόλυτο σκοτάδι, το πράσινο ήταν αγέρωχο και αναιδές. Απαραίτητο.

Χωρίς αγγέλους και προσευχητάρια.

Και Ύστερα Ήρθε ο Χριστιανισμός

Και έκανε αυτό που ήξερε να κάνει καλύτερα: ιδιοποίηση.

Οι πρώτοι χριστιανοί αντιμετώπιζαν τη "λατρεία" των δέντρων με καχυποψία. Δίκαια. Ο παγανισμός ήταν σωματικός, θορυβώδης, επικίνδυνα ζωντανός. Αλλά η εξάλειψη των εθίμων σπάνια λειτουργεί. Οπότε αντί να εξαφανίσουν το δέντρο, το εξήγησαν αλλιώς.

Στο Μεσαίωνα, στη Γερμανία, εμφανίζεται το Δέντρο του Παραδείσου.
Ένα θεατρικό αντικείμενο σε θρησκευτικά δράματα για τον Αδάμ και την Εύα. Ένα έλατο στολισμένο με μήλα. Το Δέντρο της Γνώσης. Αργότερα τα μήλα αντικαταστάθηκαν από όστια. Μετά προστέθηκαν κεριά. Το φως που νικά το σκοτάδι. Ο Χριστός που νικά την πτώση.

Ίδιο δέντρο. Άλλη αφήγηση.

Το 16ο αιώνα, ο Μαρτίνος Λούθηρος λέγεται ότι πρόσθεσε κεριά σε ένα δέντρο για να μιμηθεί το φως των άστρων. Αν συνέβη ή όχι δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Μέχρι τότε, το δέντρο είχε ήδη αλλάξει στρατόπεδο.

Παγανιστικός σκελετός με Χριστιανικό ένδυμα.

Η Τελική Μετάλλαξη: Από Ιερό Σύμβολο σε Όμηρο στο Σαλόνι

Ο 19ος αιώνας ολοκλήρωσε τη διαδικασία.

Η βασίλισσα Βικτώρια και ο πρίγκιπας Αλβέρτος έκαναν το στολισμένο δέντρο μόδα στη Βρετανία. Οι εικόνες κυκλοφόρησαν. Η αστική τάξη μιμήθηκε. Το δέντρο μετακόμισε από το τελετουργικό στο καθιστικό.

Τον 20ό αιώνα βιομηχανοποιήθηκε.
Τεχνητά δέντρα. Πλαστικές βελόνες. Προ-φωτισμένη μελαγχολία. Ένα έθιμο που μετριέται πλέον σε αποδείξεις και αποθηκευτικούς χώρους. Κι όμως επιμένουμε ότι «συμβολίζει κάτι».

Όντως συμβολίζει. Απλώς όχι αυτό που μας λένε.

Η Ανατροπή που Δεν Μας Αρέσει

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο επιβίωσε θεούς, ιδεολογίες και οικονομικά μοντέλα.

Ο παγανισμός το τίμησε.
Ο χριστιανισμός το βάφτισε.
Ο καπιταλισμός το πατεντάρισε.

Και παρ’ όλα αυτά, κάθε Δεκέμβρη, κουβαλάμε ένα δέντρο στο σπίτι γιατί κάτι πολύ παλιό μέσα μας εξακολουθεί να ζητά απόδειξη ότι η ζωή αντέχει, όταν ο κόσμος σκοτεινιάζει. Δεν φοβόμαστε πια το χειμώνα όπως παλιά, αλλά φοβόμαστε τη σιωπή, τη στασιμότητα, το τέλος.

Το δέντρο δεν ενδιαφέρεται για τις γιορτές μας.

Δεν κηρύττει. Δεν σώζει.
Απλώς στέκεται.

Πράσινο. Αδιάφορο.
Και ίσως γι’ αυτό τόσο αληθινό.

🖤 zerofack$: Το χριστουγεννιάτικο έλατο είναι πείσμα απέναντι στο σκοτάδι. Δεν υπόσχεται άνοιξη. Απλά μας θυμίζει τι δεν μπορούμε να αντέξουμε μόνοι.