St. Patrick’s Day: ο άγιος, τα φίδια και η παγκόσμια δικαιολογία για να πιεις μπύρα

Ιστορία, μύθοι, πράσινη μπύρα και ο πραγματικός Άγιος Πατρίκιος

Πρώτη φορά βρέθηκα σε παμπ σε μέρα St Patrick's, πριν "κάποια" χρόνια. Φοιτήτρια ήμουν και πολύ πιο αντιδραστική από τη σημερινή εκδοχή εαυτού... Με "κουβάλησαν" λοιπόν στην αγαπημένη, κατά τα άλλα, παμπ να γιορτάσουμε την "αμερικανιά". Έτσι και αλλιώς πάντα αγαπούσα τη μπύρα... μου είπαν κιόλας "στην Ιρλανδία γιορτάζεται", δεν ήθελα και πολύ. 

Κάθε 17 Μαρτίου, στις απανταχού παμπ, αλλά και έξω από αυτές σε πολλά μέρη του πλανήτη, ο κόσμος τιμά κάθε τι Ιρλανδικό, ντύνεται σε χρώματα πορτοκαλί και πράσινα και πίνει μπύρα σαν να υπάρχει κάποιο βαθύ θεολογικό νόημα πίσω από αυτό.
Καλώς ήρθατε στη St. Patrick’s Day, τη μοναδική θρησκευτική γιορτή που κατέληξε να μοιάζει με φεστιβάλ ζυθοποιίας γεμάτο ξωτικά, τριφύλλια και πολύ πράσινο.

Ποιος ήταν τελικά ο Άγιος Πατρίκιος;

Plot twist: ο άνθρωπος δεν ήταν καν Ιρλανδός.

Γεννήθηκε κάπου στη Ρωμαϊκή Βρετανία γύρω στον 4ο αιώνα. Σε ηλικία 16 ετών τον απήγαγαν Ιρλανδοί πειρατές και τον πούλησαν ως σκλάβο στην Ιρλανδία. Εκεί έβοσκε πρόβατα για μερικά χρόνια, μέχρι που δραπέτευσε, αφού βρήκε τη σύνδεσή του με το χριστιανικό θεό. Γύρισε στη Βρετανία, έγινε παπάς (ακολουθώντας τα βήματα του πατέρα του και του παππού του) και .....
Επέστρεψε στην Ιρλανδία.

Αυτή τη φορά ως ιεραπόστολος, έχοντας βάλει σκοπό της ζωής του να απαλλάξει τους Ιρλανδούς από την κατάρα του παγανισμού.

Τα φίδια που… μάλλον δεν υπήρχαν

Ο πιο διάσημος μύθος λέει ότι ο Πατρίκιος έδιωξε όλα τα φίδια από την Ιρλανδία. Υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα σε αυτή την αφήγηση:
η Ιρλανδία δεν είχε ποτέ φίδια μετά την εποχή των παγετώνων.

Οι ιστορικοί πιστεύουν ότι το "έδιωξε τα φίδια" ήταν συμβολικό. Τα φίδια πιθανόν αντιπροσώπευαν τις παγανιστικές θεότητες και παραδόσεις.

Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς:
μια ιστορία με κάποιον που κυριολεκτικά διώχνει τα φίδια από ένα ολόκληρο νησί πετώντας τα στη θάλασσα είναι πολύ πιο καλή για να τη γιορτάσεις με μπύρα και παρελάσεις.

Όσο για το τριφύλλι, ο μύθος λέει ότι ο Πατρίκιος χρησιμοποιούσε ένα τριφύλλι για να εξηγήσει την Αγία Τριάδα. Ένα φυτό, τρία φύλλα, μία ουσία.

Leprechauns, χρυσός και folklore

Οι leprechauns είναι μικροσκοπικά ξωτικά της ιρλανδικής λαογραφίας. Υποτίθεται ότι κρύβουν καζάνια γεμάτα χρυσό στο τέλος του ουράνιου τόξου. Κάτι που εξηγεί γιατί κανείς δεν τα βρίσκει ποτέ. Επίσης, σύμφωνα με τον μύθο, αν πιάσεις ένα τέτοιο ξωτικό, πρέπει να σου πει πού είναι ο θησαυρός του.

Εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας.

Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς:
κανείς δεν πίνει 4 μπύρες επειδή ανησυχεί για το χαμένο χρυσό των leprechauns.

Οπότε το ερώτημα είναι απλό. Γιατί πίνουμε μπύρα στη St. Patrick’s Day;

Η απάντηση είναι ένας συνδυασμός ιστορίας, μετανάστευσης και εξαιρετικού marketing.

Εκατομμύρια Ιρλανδοί μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι παρελάσεις της St. Patrick’s Day έγιναν τρόπος να δείξουν ότι υπάρχουν, ότι είναι κοινότητα και ότι δεν πρόκειται να εξαφανιστούν μέσα στο αμερικανικό melting pot.

Και φυσικά… όπου υπάρχει μεγάλη ιρλανδική κοινότητα, υπάρχει και παμπ.

Η μπύρα λοιπόν δεν ήταν μέρος της αρχικής θρησκευτικής γιορτής.
Ήταν μέρος της ιρλανδικής καθημερινότητας.

Με τον καιρό τα δύο συγχωνεύτηκαν τόσο τέλεια που σήμερα κανείς δεν είναι απολύτως σίγουρος ποιο γιορτάζει ποιο. Η εκκλησία τον άγιο. Ο κόσμος τη μπύρα.

Και όλοι είναι σχετικά ικανοποιημένοι με αυτή τη συμφωνία.

Και γιατί όλα είναι πράσινα;

Το πράσινο θεωρείται το εθνικό χρώμα της Ιρλανδίας εδώ και αιώνες. Το νησί άλλωστε λέγεται και Emerald Isle, γιατί αν το δεις από ψηλά μοιάζει με τεράστιο καταπράσινο χαλί. Το τριφύλλι του Πατρικίου βοήθησε λίγο ακόμη.

Αλλά υπάρχει και μια μικρή ειρωνεία εδώ.

Το χρώμα που συνδέθηκε αρχικά με τον Άγιο Πατρίκιο δεν ήταν το πράσινο αλλά το μπλε. Ένα βαθύ μπλε που λεγόταν St. Patrick’s Blue.

Κάποια στιγμή όμως η Ιρλανδία, το τριφύλλι, τα τοπία και η επανάσταση των Ιρλανδών εθνικιστών μπλέχτηκαν όλα μαζί… και το πράσινο κέρδισε τον διαγωνισμό. Το μπλε αποσύρθηκε ήσυχα από την ιστορία.

Και η πράσινη μπύρα;

Αυτό είναι καθαρά αμερικανική επινόηση.

Το 1914 ένας γιατρός στη Νέα Υόρκη αποφάσισε να ρίξει χρωστική μέσα στη μπύρα για να την κάνει πράσινη για τη γιορτή.

Και κάπως έτσι γεννήθηκε ένα από τα πιο περίεργα πολιτισμικά φαινόμενα του πλανήτη:
άνθρωποι σε κάθε ήπειρο να πίνουν μπύρα που μοιάζει με υγρό ραδιενεργό σμαράγδι και να το βρίσκουν απολύτως φυσιολογικό.

Παράξενα facts για τη St. Patrick’s Day

• Η πρώτη παρέλαση για τη γιορτή δεν έγινε στην Ιρλανδία αλλά στη Νέα Υόρκη το 1762.
Οι Ιρλανδοί μετανάστες πήραν τη γιορτή και την έκαναν… εξαγωγικό προϊόν (οπότε δίκιο είχα... αμερικανιά)

• Στο Σικάγο βάφουν ολόκληρο ποτάμι πράσινο κάθε χρόνο.
Γιατί όταν μπορείς να βάψεις μπύρα πράσινη, γιατί να σταματήσεις εκεί;

• Μέχρι τη δεκαετία του 1970, στην Ιρλανδία η μέρα ήταν ήσυχη θρησκευτική γιορτή.
Οι παμπ συχνά ήταν κλειστές.

Σήμερα η χώρα κοιτάζει τον υπόλοιπο κόσμο να πίνει και σκέφτεται:
«Μάλλον το παρακάναμε λίγο.»

Οπότε αν το δεις ψύχραιμα, η St. Patrick’s Day είναι ένα υπέροχο ιστορικό πάντρεμα:

ένας Βρετανός πρώην σκλάβος,
ένα ιρλανδικό τριφύλλι,
αμερικανικές παρελάσεις,
γερμανικής καταγωγής μπύρα,
συνδυάστηκαν και δημιούργησαν την πιο χαρούμενη δικαιολογία για κατανάλωση μπύρας στην ανθρώπινη ιστορία.

Και κάπως έτσι, κάθε 17 Μαρτίου, ο πλανήτης σηκώνει το ποτήρι του και λέει:

Sláinte. 🍺

ΥΓ. Χρόνια πολλά Χρύσα, Γρηγόρη, Λένα ! 

Comments