Πανσέληνος

 Το ολόγιομο φεγγάρι

Η Σελήνη -ο φυσικός δορυφόρος του πλανήτη μας- μας συνοδεύει καθημερινά, φωτίζοντας τις νύχτες μας, επηρεάζοντας τη διάθεσή μας ή/και αφήνοντας κάποιους παντελώς αδιάφορους.

Πάντα ο νυχτερινός ουρανός ασκούσε πάνω μου ιδιαίτερη γοητεία και το φεγγάρι ακόμα περισσότερο. Αλλά η επίδραση που το φεγγάρι ασκεί στα επίγεια είναι εμφανής σε όλους τους πολιτισμούς. Η πληθώρα των ημερολογίων οργανώθηκαν με βάση τις φάσεις της Σελήνης, αν και παραδόξως στα επικρατέστερα ημερολόγια η πανσέληνος τοποθετείται στο μέσο του μήνα και στην αρχή του μπαίνει η νέα Σελήνη.

Επιστημονικά στοιχεία

Πανσέληνος ονομάζεται η φάση του φεγγαριού, όπου ο δίσκος του φαίνεται ολοφώτεινος και σχεδόν πλήρωσ στρογγυλός. Συμβαίνει όταν η γη βρίσκεται ευθεία ανάμεσα στον ήλιο και τη Σελήνη και αυτό συμβαίνει κατά μέσο όρο κάθε 29,5 (γήινες) μέρες. Η περίοδος αυτή ονομάζεται σεληνιακός ή συνοδικός μήνας και σε αυτή την διάρκεια βασίστηκε ο ορισμός των μηνών του έτους γενικότερα.

Παραδόσεις, δεισιδαιμονίες, λαογραφία

Η Πανσέληνος πιστεύεται ότι επηρεάζει πολύ το ανθρώπινο συναίσθημα. Συχνά συνδέεται με ανεξήγητες συμπεριφορές και φαινόμενα (σχιζοφρένεια, λυκανθρωπία), μαγεία, διαταραχές του ύπνου και της διάθεσης και έντονες επιληπτικές κρίσεις. Έχει ακουστεί ότι επηρεάζει τον αναπαραγωγικό κύκλο της γυναίκας καθως και το χρόνο του επικείμενου τοκετού. Όλες αυτές οι αντιλήψεις όμως δεν επιβεβαιώνονται ούτε επιστημονικά ούτε στατιστικά.

Ονόματα για τις Πανσελήνους του χρόνου

Κατά καιρούς και σε διάφορες κουλτούρες έδιναν ξεχωριστά ονόματα στην πανσέληνο, αλλά τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχουμε υιοθετησει τα ονόματα που επικρατούσαν στις ινδιάνικες φυλές της Αμερικής και που ισχύουν και στη σύγχρονη Αμερική.  

Ιανουάριος: Πανσέληνος του Λύκου
Φεβρουάριος: Πανσέληνος του Χιονιού
Μάρτιος: Πανσέληνος του Σκουληκιού
Απρίλιος: Ροζ Πανσέληνος
Μάιος: Πανσέληνος του Λουλουδιού
Ιούνιος: Πανσέληνος της Φράουλας
Ιούλιος: Πανσέληνος του Κόκκινου Ελαφιού
Αύγουστος: Πανσέληνος του Οξύρρυγχου
Σεπτέμβριος: Πανσέληνος του Καλαμποκιού
Οκτώβριος: Πανσέληνος της Συγκομιδής
Νοέμβριος: Πανσέληνος του Κάστορα
Δεκέμβριος: Ψυχρή Πανσέληνος ή Πανσέληνος της Μεγάλης Νύχτας

Μπλε Σελήνη ονομάζεται η δεύτερη πανσέληνος που τυχόν θα λαβει χώρα στον ίδιο μήνα (γεγονός που θεωρείται σπάνιο)

Ματωμένη Σελήνη ονομάζεται η σελήνη στην ολική της έκλειψη, οπότε και παίρνει όντως κόκκινο χρώμα