Η γάτα που φταίει για όλα

Από σύμβολα μαγείας σε… κακή τύχη

Περνάει μια μαύρη γάτα από μπροστά σου.
Σταματάς.
Αναρωτιέσαι αν πρέπει να κάνεις τον γύρο του τετραγώνου, γιατί “ποτέ δεν ξέρεις”.

Και κάπως έτσι, στον 21ο αιώνα, η ανθρωπότητα που στέλνει ρομπότ στον Άρη, εξακολουθεί να φοβάται ένα ζώο τριών κιλών με ουρά.

Αν υπήρχε Ολυμπιάδα προκαταλήψεων, οι μαύρες γάτες θα έπαιρναν χρυσό. Όχι γιατί το αξίζουν, αλλά γιατί η ανθρωπότητα έχει την τάση να κατηγορεί ό,τι δεν καταλαβαίνει - και το μαύρο, ειδικά τη νύχτα, είναι ό,τι πιο “ακατανόητο” μπορεί να υπάρξει.

Αν θέλετε να διαβάσετε πώς το αγαπημένο κατοικίδιο... μας εξημέρωσε... μπορείτε να επισκεφτείτε εδώ

Το χαρτί που κήρυξε πόλεμο στη γάτα

13 Ιουνίου 1233. Μεσαίωνας: η εποχή που όλα τα μαύρα έγιναν ύποπτα.
Η Καθολική Εκκλησία εκδίδει το έγγραφο “Vox in Rama”.  Ήταν το επίσημο χαρτί που έριξε τις μαύρες γάτες στην κόλαση της ιστορίας.

Το έγγραφο περιέγραφε τελετές υποτιθέμενων “σατανιστικών ομάδων” στη Γερμανία, όπου οι μυούμενοι, λέει, έπρεπε να φιλήσουν τα οπίσθια μιας μαύρης γάτας για να εμφανιστεί ο διάβολος.
Ο οποίος, φυσικά, από τη μέση και κάτω είχε σώμα γάτας και ήταν καλυμμένος με μαύρη γούνα.

Αυτό που ξεκίνησε ως επίθεση στην παγανιστική εκκλησία, εξελίχθηκε γρήγορα σε πόλεμο εναντίον των ίδιων των ζώων. Η μαύρη γάτα έγινε “φορέας του διαβόλου”.
Και ο μεσαιωνικός άνθρωπος, που δεν είχε ιδέα τι είναι το σαπούνι, αποφάσισε πως αν τη σκοτώσει θα καθαρίσει το κακό.

Ευρώπη: ένα μεγάλο φεστιβάλ παράνοιας

Η μαύρη γάτα έγινε “γρουσούζικη” όταν ο άνθρωπος άρχισε να βλέπει σκιές και να φαντάζεται δαίμονες. Το σκοτάδι ήταν επικίνδυνο, οπότε οτιδήποτε το θύμιζε… επίσης.
Έτσι, οι μαύρες γάτες έγιναν το τέλειο άλλοθι: “Δεν φταίω εγώ, φταίει η γάτα που με κοίταξε περίεργα.”
Γιατί πάντα είναι βολικότερο να κατηγορείς κάτι που δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του.

Στη Δανία, τη Σαρακοστή για να καθαριστούν από το κακό, χτυπούσαν μέχρι θανάτου μαύρες γάτες.
Στη Γαλλία, τις έκαιγαν ζωντανές σε δημόσιες πλατείες.
Στο Βέλγιο, τις πετούσαν από καμπαναριά και μετά τις έκαιγαν, στο φεστιβάλ “Kattenstoet” -που υπάρχει ακόμα, απλώς τώρα με λούτρινες γάτες.

Μέχρι τα 1300s, ο πληθυσμός των γατών στην Ευρώπη είχε μειωθεί δραματικά.
Όταν η Ευρώπη “καθάρισε” από τις μαύρες γάτες (που είναι εξαιρετικοί νυχτερινοί θηρευτές, καθώς το καμουφλάζ τους στο σκοτάδι είναι αξεπέραστο), γέμισε ποντίκια και μαζί τους ήρθε και η πανώλη. Οι άνθρωποι, κυριολεκτικά, ξεπάστρεψαν τους φυσικούς εχθρούς των φορέων της ασθένειας.
Ή αλλιώς: προσπάθησαν να εξοντώσουν το “κακό”, και το κακό τους αντάμειψε με 25 εκατομμύρια θανάτους.
Κάρμα; 

🧹 Η κατάρα μεταναστεύει

Οι Πουριτανοί πήραν μαζί τους τον φόβο στην Αμερική.
Στο Salem, μια γυναίκα μπορούσε να καεί επειδή είχε μια μαύρη γάτα στο σπίτι. Γιατί όταν κάτι δεν το καταλαβαίνεις, το καίς. Και μετά το φοβάσαι για πάντα.

Η ιδέα ότι οι γάτες ήταν “συνεργοί των μαγισσών” ρίζωσε τόσο βαθιά που γεννήθηκε ο γνωστός μύθος της “κακοτυχίας” : πως αν μια μαύρη γάτα περάσει μπροστά σου, κάτι κακό θα συμβεί.

Όχι γιατί η γάτα έκανε κάτι.
Αλλά γιατί κάποιος πίστεψε πως ήταν κατάσκοπος μάγισσας ή, χειρότερα, η ίδια η μάγισσα μεταμορφωμένη.

Η δεισιδαιμονία είναι, άλλωστε, το πιο σταθερό προϊόν που παράγει ο άνθρωπος. Δεν μπορείς να ελέγξεις τη ζωή; Ε, τότε φταίει που πέρασες μετά τη γάτα. 

Από τον Μεσαίωνα στο Instagram feed σου

Αιώνες μετά, και οι μαύρες γάτες δεν ξέπλυναν ακόμα τη φήμη τους.
Στις ταινίες, στα meme, στο Halloween, πάντα σκοτεινές, μυστηριώδεις, “ύποπτες”.

Fast forward στο σήμερα: στα καταφύγια ζώων, οι μαύρες γάτες έχουν
το υψηλότερο ποσοστό ευθανασίας (74,6%)
και
το χαμηλότερο ποσοστό υιοθεσίας (μόλις 10%).

Γιατί;
“Δεν βγαίνουν καλά στις φωτογραφίες.” (Αν αυτό δεν είναι η επιτομή της επιφανειακής μας εποχής, δεν ξέρω τι είναι.)

Κάποτε τις έκαιγαν για το χρώμα τους.
Τώρα τις αγνοούν για τον ίδιο λόγο.
Εξέλιξη, λέει.

Το πραγματικό “κακό πνεύμα”

Αν υπάρχει κάτι διαβολικό σε όλη αυτή την ιστορία, δεν είναι η γάτα.
Είναι ο άνθρωπος που χρειάζεται πάντα έναν αποδιοπομπαίο τράγο (μια αποδιοπομπαία γάτα) για να νιώσει ότι ελέγχει το τυχαίο.

Κι ενώ οι ίδιες οι γάτες, όπως η Bombay με τη γυαλιστερή μαύρη γούνα και τα πράσινα μάτια σαν σμαράγδια, απλώς ψάχνουν ένα σπίτι… ο άνθρωπος συνεχίζει να ψάχνει “σημάδια”.

Και όσο ο άνθρωπος αναζητά το επόμενο “σημάδι”, εκείνη απλώς πλένει τα μουστάκια της. Γιατί σε αντίθεση με εμάς, εκείνη δεν χρειάζεται θεωρίες για να δικαιολογήσει τα λάθη της.

Αν μια μαύρη γάτα περάσει μπροστά σου...

... πιθανά θα σε κοιτάξει με εκείνο το βλέμμα του “πάλι ψάχνεις νόημα εκεί που δεν υπάρχει”. Και θα συνεχίσει το δρόμο της. Κάνε κι εσύ το ίδιο.
Μάλλον προσπαθεί να σε σώσει από κάτι πιο επικίνδυνο: την ανθρώπινη βλακεία που επιβιώνει αιώνες.

🖤 Zerofack$: υπερασπιζόμαστε τις μαύρες γάτες από το 2025, γιατί μερικές ιστορίες δεν θέλουν εξορκισμό : θέλουν απλώς μυαλό. 😉

«Οι μαύρες γάτες δεν φέρνουν κακοτυχία.
Οι άνθρωποι τη φέρνουν κάθε φορά που χρειάζονται κάποιον να κατηγορήσουν για το σκοτάδι τους.»